Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/sabzevarfa/domains/sabzevarfarhang.com/public_html/funcs.php on line 3
ضرورت امر به معروف و نهی از منکر: سبزوار فرهنگ

ضرورت امر به معروف و نهی از منکر


4 آذر 1395
2
1401
ضرورت امر به معروف و نهی از منکر

امروز هر مسلمانی نسبت به فریضه «‌امر به معروف و نهی از منکر» اشراف کامل دارد؛ زیرا به اندازه کافی در این مورد در کتاب‌های درسی و مساجد بحث و گفت‌ و گو شده و آموزش‌های لازم نیز ارائه شده است. لذا نقش هر مسلمان در تعیین سرنوشت جامعه و تعهدی که باید در پذیرش مسئولیت‌های اجتماعی داشته باشند ایجاب می‌کند که او ناظر و مراقب همه اموری باشد که در پیرامون وی اتفاق می‌افتد.
ضرورت امر به معروف و نهی از منکر
پیامبر(ص) برای فهم و درک آسان مردم در رابطه با این مسئله، مثالی ارائه نموده‌اند که بسیار جالب است؛ ایشان می‌فرمایند:«فرض کنیم عده‌ای سوار کشتی شده‌اند تا به مسافرت دریایی بروند بعد از مدتی که به وسط دریا می‌رسند یکی از مسافرین با برداشتن ابزاری شروع به سوراخ نمودن کف کشتی می‌کند؛ دیگر مسافران که متوجه کار خلاف این شخص می‌شوند، بلافاصله احساس خطر کرده و به شخص خاطی اعتراض می‌کنند. این فرد در مقابل می‌گوید، من سهم خود را سوراخ می‌کنم با سهم شماها کاری ندارم! چون مسافران کشتی به حتم می‌دانند که با سوراخ شدن کشتی، آب دریا به درون آن نفوذ کرده و همگی غرق خواهند شد. به هر ترتیبی هست جلو کار را می‌گیرند و اگر چنین نمی‌کردند همگی به هلاکت می‌رسیدند. لذا در اینگونه موارد بر همگان واجب است که با امر به معروف و نهی از منکر، مانع کار خلاف قانون و شرع دیگران باشیم
حق نظارت فرد بر اجتماع یک حق طبیعی است. جامعه نیز مانند یک کشتی است که سرنشینان آن تا حدی آزادند بطوری که به بقیه آسیب و ضرر و زیان نرسانند و موجب هلاک دیگران نشوند. این یک غریزه طبیعی است که افراد در برابر کسی که اقدام به تخریب اموال عمومی می‌کند، بایستد و جلو کار ناشایست او را بگیرند. اگر خدای نکرده کسی در برابر این افراد سستی و بی‌توجهی نشان دهد، نه تنها خود بلکه دیگران را نیز به دردسر انداخته و موجب نابودی می‌شود. از این رو همه مومنان در برابر ارتکاب گناهان و زیرپا نهادن ارزش‌های الهی، متعهد و مسئولند. امر به معروف و نهی از منکر آنقدر مهم است که می‌توان آن را مثل نماز واجب دانست. در قرآن کریم آیه 17 سوره لقمان، آیه 157 سوره اعراف، آیات 40 و 41 سوره حج، آیه 110 سوره آل عمران همگی بر اهمیت این دو فریضه الهی تاکید دارند.
غرض اینکه چند سالی است که شاهدیم یک سری کارها و حوادث ناشایستی از طرف عده‌ای جاهل و نادان در سطح شهر انجام می‌گیرد که برخی از آن‌ها قابل تامل است از جمله: در مورخه 14/8/95 تعدادی اراذل و اوباش در منطقه خیابان خیام شرقی نرسیده به ترمینال زنجان، در قسمت فضای سبز، اقدام به تخریب تندیس چندآهو نموده‌اند که باعث شرمساری است. البته این کار سابقه طولانی در این شهر دارد. مثلا چند سال پیش شاهد بودیم که شهرداری زنجان اقدام به نسب تندیس تعدادی از علما و حکما و دانشمندان شهر در وسط خیابان واسط بین بلوار و دانشسرا نمود که بعد از مدتی اراذل و اوباش اقدام به تخریب آن‌ها کردند تا اینکه بعد از اعتراضات مختلف، شهرداری همه آن‌‌‌ها را جمع‌آوری نمود. پارسال نیز در بزرگراه اشراق در ضلع شرقی پارک ابن سینا، اقدام به تخریب تندیس طاووس نمودند و متاسفانه امسال نیز در بزرگراه 22 بهمن در تقاطع ضلع شمال شرقی نیروی انتظامی در محل تقاطع بار دیگر اقدام به تخریب تندیس لک لک کرده اند. سوال اینجاست آیا در این شهر کسی هست به این مسائل رسیدگی کند؟
ناگفته نماند که جناب سعدی قرن‌ها پیش فرموده است:«اگر زباغ رعیت ملک خورد سیبی/ برآورند غلامان درخت از بیخ» با توجه به اینکه حدود یک ماه پیش مامورین اداره برق زنجان به بهانه عبور برق فشار قوی از میان درختان پارک میثم! (که این مسئله بحث جداگانه دارد) اقدام به قلع و قمع درختانی نمودند که سالها روی آن‌ها زحمت کشیده شده بود. حال که خودیها چنین می‌کنند از اغیار جز این انتظاری نمی‌توان داشت. شهر ما خانه ماست. آیا این درست است که در خانه‌ای که زندگی می‌کنیم بنا به هرعلتی خدای نکرده از روی جهل و ناآگاهی، به‌طور عمد و یا غیرعمد، چندوسیله را بشکنیم یا آتش بزنیم و باعث نابودی آن‌ها بشویم؟
در حالی که اهالی خانه نیز حق دارند از آن‌ها استفاده کنند ولی ما بی تفاوت به آن‌ها، همگی را از این حق باز داریم و گناه بزرگی را مرتکب شویم و این عمل غیر عادلانه به دلایل گوناگونی هم ادامه یابد و تاسف بارتر اینکه کسی هم جوابگو نباشد! پس باید کسانی باشند که در این مورد با ارشاد و راهنمائی، این افراد جاهل را هدایت کنند و به آن‌ها بفهمانند که اولا این کار غیرقانونی، غیرشرعی و غیرانسانی است، دوما هزینه لازم از جیب خود افراد به طریقه مالیات‌ها و عوارض گوناگون تامین می‌‌شود و به نوعی دو سه برابر! سوما در این مملکت قانون حاکم است و هستند کسانی که با چنین افرادی برخورد نمایند. کم توجهی به حفظ اموال عمومی و تخریب آن به‌ویژه در شهرهای بزرگ یکی از مشکلات اساسی جوامع امروزی است که هرساله خسارات هنگفتی به سرمایه‌های ملی و عمومی وارد می‌کند. بعضی‌ها عادت دارند عصبانیت خود را با تخریب اموال عمومی خالی کنند. این افراد لازم است که بدانند مجازات سختی هم این عمل ناشایست به‌دنبال دارد. ماده 687 قانون تعریزات مقرر می نماید که مجازات3ماه تا 10 سال حبس برای تخریب کنندگان اموال عمومی در نظر گرفته شده است. به مثالی دقت فرمائید:«10 سال حبس برای آتش زدن منطقه حفاظت شده . کد خبر 70512 مورخه 17/8/95. فردی به عمد اقدام به آتش‌سوزی در شهرستان اندیکا واقع در شمال استان خوزستان نموده که خوشبختانه مسئولین به موقع اقدام کرده و این فرد را طبق ماده 675 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 و با رعایت ماده 134 قانون مجازات اسلامی 1392، به 10 سال حبس تعریزی و پرداخت خسارت 408 میلیون و 980 ریال در حق کشاورزان و دامداران و مبلغ 353 میلیون و 750 ریال در حق محیط‌زیست و منابع طبیعی محکوم شد.» انشاا... چنین اقداماتی هم در سایر نقاط به‌خصوص در شهرها به همت مسئولان انجام گیرد.
حضرت علی(ع) می‌فرمایند:«تمام کارهای نیک و حتی جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهی از منکر، چون قطره‌ای است در مقابل دریای پهن و ژرف.» اموال عمومی متعلق به جامعه بوده و با تخریب آن‌ها حق استفاده از این اموال از مردم سلب شده و اضافه بر آن خسارات فراوانی نیز به دولت و مردم وارد می‌شود. چند نمونه مثال می‌آوریم: بریدن صندلی‌های اتوبوس درون شهری، شکستن صندلی پارک‌ها، شکستن و سوزاندن سطل‌های آشغال، آسیب رساندن به میادین ورزشی، شعارنویسی روی دیوارها و... متاسفانه اخیرا نیز عده‌ای اقدام به تخریب سنگ قبور بزرگان را می‌نمایند که این عمل دور از شان انسانیت است و اگر مسئولان دیر بجنبند شاید فردا به محض دفن اموات، عده‌ای از خدا بی‌خبر چند ساعت بعد نبش قبر کرده و جنازه را به بیرون اندازند و ....
امروزه در شهر با معضلاتی روبه‌رو هستیم که سال‌هاست ما مردم را آزرده خاطر ساخته شده است. یکی معضل چسباندن برچسب های تبلیغاتی بر درب منازل است، دومی اینکه اشخاصی یک قوطی رنگ اسپری برداشته و سپس اقدام به نوشتن در و دیوار شهر می نمایند. برای مثال جملات تبلیغاتی از جمله: لوله بازکنی فلان، تاکسی تلفنی فلان، سیمانکاری، گوسفند به همراه قصاب و ... .
متاسفانه اینگونه تبلیغات چهره شهر را تخریب می نماید. با توجه به اینکه اینکار جرم است، کافی است مسئولان محترم با یک اقدام فوری جلو اینکار خلاف قانون را بگیرند. پیشنهاد می‌شود تمام شماره‌ تلفن‌های داده شده توسط مخابرات قطع گردد. در ضمن شهرداری‌ها با توجه به شماره‌های اعلام شده، شکایت نموده و صاحب تبلیغات را که به چهره شهر آسیب رسانده، جریمه نمایند و ... .
امام حسین(ع) فرموده‌اند:«من برای احیای امر به معروف و نهی از منکر به کربلا می‌روماین بزرگوار چنین کردند و برای ارشاد افراد جاهل و نادان زمان خود، نصیحت‌ها کردند ولی مثمر ثمر واقع نشد و بالاخره در همین راه به شهادت رسیدند. پس می‌بینیم که وظیفه هر مسلمان در برابر امر به معروف و نهی از منکر چقدر مهم است.
البته بزرگان شرط وجوب امر به معروف را احتمال تاثیر فرموده‌اند. یعنی اگر اثر نکرد، واجب نیست. ولی در این وظیفه باید تا مرز شهادت پیش رفت. اما این را بدانیم که اگر امر به معروف در افراد جاهل اثر نکند. ولی با نهی از منکر لذت گناه را از کام گناهکار می گیریم و نمی‌گذاریم که او لااقل با خیال راحت گناه کند. این ایجاد دلهره یا نهی از منکر، عرصه را بر گناهکار تنگ می‌کند و این خود یک ارزش است.
در جامعه کنونی با پیشرفت امکانات ارتباطی از قبیل اینترنت، رسانه‌های صوتی و تصویری و ... هر روز جامعه و فرهنگ ما بیشتر در معرض تهاجم فرهنگی قرار گرفته و می‌گیرد. و عدم آمادگی کافی در جوانان و نوجوانان برای مقابله با این هجمه‌های فرهنگی، آسیب پذیری ایشان را بالا برده است. بدین منظور ورود جوانان به عرصه‌های جدید می‌بایستی توجه به امر به معروف نگرش کاربردی‌تر صورت بگیرد.
حال که غرب و غیره سعی در ترویج و توسعه بی دینی و اباحی‌گری دارد. امر به معروف می تواند ابزاری کارآمد در مقابله با آن باشد. با این حال گاها می‌بینیم که در جامعه افراد دلسوزی هستند که در مواقع ضروری در مواجهه با بعضی مسائل از باب امر به معروف و نهی از منکر وارد می‌شوند، متاسفانه با اقدام خصمانه طرف مقابل رو به رو می‌گردند که گاه با استفاده از چاقو، قمه، مشت و لگد و ... عامر را زخمی و حتی همانگونه که دیده شده عامر را کشته‌اند.
بعضا مواقعی کار را برای وی چنان تنگ می‌کنند که این فرد از کرده خود پشیمان می‌شود! اینجاست که باید قانون وارد عمل شود و از عامر دفاع نماید. و جاهل نیز به سزای عملش برسد. خدا نیاورد آن روز را که عامران امر به معروف و نهی از منکر بنا به دلایلی خود را کنار بکشند و تنها نظاره گر باشند.
ناگفته نماند ما زنجانی ها باید سه قرص معروف خود را! هر چه زودتر از نسخه فرهنگمان پاک کنیم:«منه نه‌وار، سنه نه وار، بیزه نه وار»؛ چراکه پیشرفت شهرمان از تمام جهات بستگی به تعامل بین مردم و مسئولان است.

 

:: نظرات :: /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
2 نظر در صف تاييد است.

مراسم 16 آذر که توسط انجمن های علمی و کانونهای فرهنگی هنری و اجتماعی دانشگاه حکیم برگذار شده را چگونه ارزیابی می کنید؟