Deprecated: mysql_connect(): The mysql extension is deprecated and will be removed in the future: use mysqli or PDO instead in /home/sabzevarfa/domains/sabzevarfarhang.com/public_html/funcs.php on line 3
به بهانه سالروز درگذشت استاد محمد تقي شريعتي ": سقراط خراسان: سبزوار فرهنگ

به بهانه سالروز درگذشت استاد محمد تقي شريعتي ": سقراط خراسان


30 فروردين 1394
7
3069
به بهانه سالروز درگذشت استاد محمد تقي شريعتي :  سقراط خراسان استاد محمد تقي شريعتي، مفسر قرآن، درسال ۱۲۸۶ (ه.ش) در روستاي «مزينان» از توابع سبزوار به دنيا آمد. پدرش، شيخ محمود و پدر بزرگش، آخوند ملاقربانعلي، از شاگردان برجسته ملاهادي سبزواري، حکيم و فيلسوف شهير و ممتاز عصر خويش است.

خواندن و نوشتن را در مکاتب محلي آموخت و مقدمات صرف و نحو را در مدرسه مزينان و نزد پدر فراگرفت. وي در زندگي نامه خود درباره شدت علاقه اش به تحصيل مي نويسد: «پدرم با حسن ظن که به هوش و استعداد من داشت و آينده درخشاني را برايم پيش بيني مي کرد آن توانايي مالي را در خود نمي ديد که مرا به مشهد بفرستد ولي اصرار و الحاح متوالي و شديد من که گاهي به گريه و زاري مي کشيد آن مرحوم را راضي کرد و در سن چهارده يا پانزده سالگي با هشتاد ريال خرج سفر حرکت کردم و بعد از ۹روز با گاري مسافري وارد اين شهر شدم و به تحصيل پرداختم.

خوب به خاطر دارم که نخستين بار که مي توانستم براي آينده خود فکر کنم و اولين اميد و آرزويي که در مغز کوچکم وارد شد، اين بود که مبلغ ديني شوم با ورود به مشهد اين آرزو قوت يافت تا به حد عشق رسيد.» وي در ادامه مي نويسد:« کتب ادبي را با دقت زياد مي آموختم به طوري که هر کتابي را بعد از خواندن، درس مي دادم.

نوع آقايان طلاب اغلب کتاب هاي درسي را تا آخر به درس نمي روند و بعضي کتب را به کلي نمي خوانند ولي من جميع آنها را از ابتدا تا انتها مي خواندم و هيچ کتابي را هم ترک نمي کردم حتي وسواس در من پيدا شده بود که براي حصول اطمينان دوبار درس مي گرفتم و از جمله حاشيه ملاعبدا... و قسمتي از مغني و مطول را دوبار و هرکدام را نزد دو استاد خوانده ام و اين امر عادي شد که به کتب غيرادبي نيز سرايت کرد چنانچه مکاسب را خدمت مرحوم آقاي حاج ميرزا حسن ارتضاء رحمة ا... عليه و بعد از اول تا آخر تمام مکاسب را در محضر حضرت آيت ا... فقيه سبزواري آموختم.»

استاد محمد تقي شريعتي در مشهد از درس ملاهاشم قزويني، اديب بزرگ، اديب ثاني، کاظم دامغاني و ميرزا احمد مدرس بهره برد.
وي از سال ۱۳۰۹ علاوه بر شرکت در درس خارج حوزه در مدارس ملي شرافت، ابن يمين، فردوسي و دانشسراي مقدماتي به تدريس ادبيات عربي و دروس ديني پرداخت. او درباره اين مرحله از زندگي اش مي نويسد: «باري از آغاز به امر تبليغ و تعليم عشق زيادي داشتم و چون در اين کشور ستمديده اوضاع ناگوار پيش آمد که دستگاه روحانيت برچيده و تبليغ و تدريس معارف دين تعطيل و مجامع مذهبي ممنوع شد و از طرفي از حيث معاش بعد از فوت پدرم در مضيقه عجيب افتاده بودم و ضمنا بايد اعتراف کنم که ارتزاق از طريق مشاغل ديني را هم از همان ابتدا نمي پسنديدم و نوکري دولت را حتي الامکان نمي خواستم بپذيرم، روي همه اين جهات با حقوق بسيار بسيار ناچيزي ساعات درسي در مدارس ملي قبول کردم تا هم قوت لايموتي به دست آورم و هم به مقدار اندکي وسيله ترويج و تبليغ داشته باشم.»

وي از سال ۱۳۲۰ جلسات تفسير قرآن را در خانه خود يا دوستانش برگزار مي کرد و در سال ۱۳۲۳ کانون نشر حقايق اسلامي راتاسيس کرد. انگيزه تاسيس کانون نشر حقايق اسلامي بازمي گردد به شرايط ويژه اي که جنگ جهاني دوم براي ايران به وجود آورده بود در شهريور ۱۳۲۰ ورود ارتش سرخ به بسط و نفوذ تفکر ماترياليستي منجر شد و فعاليت هاي فرهنگي شوروي چه در انجمن «وکس» که بسياري از دانش آموزان و دانشجويان را به خود جذب کرده بود و چه در حزب توده که مدعي پيرو تفکر مارکسيسم - لنينيسم است، موج جديدي از تفکر ماترياليستي را در ايران خاصه شمال شرق ايران و خراسان به راه انداخت. اين تفکر با ايدئولوژي جديد بسيار مورد توجه جوانان، تحصيل کردگان، مردم محروم و ستمديده قرار گرفت، در اين زمان، استاد شريعتي با آشنايي به شرايط فکري حاکم بر مشهد موج جديدي از تفکر اسلامي به راه انداخت تا به کمک آن به مقابله جدي با دو انديشه رايج يعني از يک سو تحجر و از سوي ديگر طرفداران تفکر ماترياليستي برآيد. به اين شکل بود که جناح نوگراي ديني در خراسان به رهبري وي تشکيل و روز به روز بر منزلتش افزوده شد. تشکيل مجالس مذهبي توسط وي، تفسير قرآن و نهج البلاغه براي اولين بار در مشهد، تشکيل جلسات مناظره پس از هر سخنراني، تغيير فرم در برگزاري مراسم تاسوعا و عاشورا و ... از نمونه مواردي بود که به آن پرداخته مي شد.
استاد شريعتي در سال ۱۳۳۱ همراه با دکتر صديق، حاجي عابدزاده از نامزدهاي جمعيت هاي موتلف اسلامي مشهد براي شرکت در مجلس هفدهم بود. اين انتخابات دو مرحله اي بود و در دور اول استاد شريعتي از افرادي بود که راي آورد اما انتخابات مشهد در پي اعمال نفوذ دربار در دور دوم باطل اعلام شد. در همين سال به همت آيت ا... حاج سيد رضا زنجاني، عباس رادنيا، رحيم عطايي، «نهضت مقاومت ملي» تاسيس شد. جلسات کانون، يکي از پايگاه هاي عمده و مهم نهضت مقاومت ملي در مشهد محسوب مي شد. استاد محمد تقي شريعتي در سال ۱۳۳۶ به دليل همکاري با نهضت مقاومت ملي نزديک به ۲ماه بازداشت شد و کانون نشر حقايق اسلامي هم تا سال ۱۳۳۹ تعطيل شد. طي سال هاي ۱۳۳۶ تا ۱۳۳۹ که کانون تعطيل بود، جلسات تفسير قرآن استاد در منزل آيت ا... العظمي ميلاني برگزار مي شد. همچنين در همين سال ها به تدريس تفسير قرآن و نهج البلاغه در دانشکده الهيات و معارف اسلامي دانشگاه فردوسي پرداخت. سال ۱۳۳۹ کانون فعاليت خود را از سر گرفت. استاد محمد تقي شريعتي در سال ۴۱ از خدمت در آموزش و پرورش خراسان بازنشسته شد و پس از آن در ماه هاي رمضان سال هاي ۱۳۴۴ و ۱۳۴۵ در مسجد هدايت تفسير قرآن مي گفت. وي بين سال هاي ۱۳۴۳ تا ۱۳۵۱ در حسينيه ارشاد سخنراني مي کرد. وي در سال ۵۱ دستگير شد و يک سال ونيم در زندان قزل قلعه حبس بود تا در ۲۸ مرداد ۱۳۵۲ از زندان رهايي يافت و از اين به بعد به دليل کهولت سن کمتر در امور سياسي شرکت مي کرد تا اين که عاقبت پس از يک عمر مجاهدت در ۳۱ فروردين سال ۱۳۶۶ دار فاني را وداع گفت و در حرم مطهر امام رضا(ع) دفن شد. تلاش هاي مجاهدانه و دلسوزي هاي استاد محمد تقي شريعتي براي ارشاد و آگاه کردن نسل جوان به حدي گسترده و موثر بود که به «سقراط خراسان» شهرت يافته بود
:: نظرات :: /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
7 نظر در صف تاييد است.

مراسم 16 آذر که توسط انجمن های علمی و کانونهای فرهنگی هنری و اجتماعی دانشگاه حکیم برگذار شده را چگونه ارزیابی می کنید؟